Konferencja "Perspektywy dialogu" 2006

Konferencja "Perspektywy dialogu" 2006 - Program

DZIEŃ PIERWSZY
- 24 czerwca 2006
Uniwersytet Wrocławski, aula Instytutu Pedagogiki ul. Dawida 1, 50-527 Wrocław
Konferencja naukowa Islam w Polsce i Europie  Perspektywy dialogu międzykulturowego

Plan konferencji:

Godz. 10.00 – 10.15 – UROCZYSTE OTWARCIE KONFERENCJI

Moderatorzy:

dr hab. Alicja Szerląg, prof. UWr., Dyrektor Instytutu Pedagogiki,
Uniwersytet Wrocławski

mgr inż. Ali Abi Issa, Dyrektor Muzułmańskiego Centrum Kulturalnooświatowego we Wrocławiu

godz. 10.15 – 11.45 – SESJA I

Komunikacja międzykulturowa

Dr  Tomasz Stefaniuk: Udział‚ islamu w rozwoju
cywilizacji ogólnoludzkiej,
Centrum Muzułmańskie w Lublinie

Dr
Mariusz Turowski: Islam Europa, jako jedna
cywilizacja,
Uniwersytet Wrocławski

Dr
Haitham Obeidat: Ideologia strachu,
Uniwersytet Jagielloński

Mgr Martyna Bury:
Islamofobia w Europie,
Muzułmańskie Centrum Kulturalnooświatowe we Wrocławiu

Dyskusja

godz. 11.45 – 12.00 - Przerwa na kawę

godz. 12.00 – 13.30 – SESJA II

Na pograniczach kultur

Samir Ismail: Cywilizacja Środka - islam a dialog międzykulturowy,
Przewodniczący Rady naczelnej
Ligi Muzułmańskiej w RP.

Dr Kamila Kamińska, Przestrzenie otwarte i zamknięte – ku dialogowi
międzykulturowemu, Uniwersytet
Wrocławski

Dr Anna Haratyk: Koło naukowe, jako Płaszczyzna integracji międzykulturowej
(na przykładzie KNSP ETNO),
Uniwersytet Wrocławski

Dyskusja

godz. 13.30 – 13.45 - Przerwa na kawę

godz.13.45 – 15. 15 – SESJA III

Religia a problem
międzykulturowości

Mgr inż. Ali Abi Issa: Szare’a a kultury społeczeństw muzułmańskich,
Muzułmańskie Centrum Kulturalno -
Oświatowe we Wrocławiu

Andrzej Sobczak, O potrzebie wizji eschatologicznej,
Uniwersytet Wrocławski

Mgr Malcolm Clegg, Budowanie mostów między chrześcijaństwem a islamem,
Międzywyznaniowa Ewangelikalna Szkoła Teologiczna we Wrocławiu

Dyskusja

godz. 15.15. – 15.30 – Przerwa na kawę

godz. 15.30 – 16.00 – PANEL DYSKUSYJNY

Cele, zadania i perspektywy rozwoju
Muzułmańskiego Centrum Kulturalno - Oświatowego: moderatorka: mgr Martyna
Bury, przewodnicząca Klubu Kulturalnego Insan

Poczęstunek

STRESZCZENIA REFERATÓW I ZAJĘĆ

Szare’a a kultury
społeczeństw muzułmankich

MGR INŻ. ALI ABI ISSA

W wystąpieniu
przedstawiony zostanie stosunek prawa zmuzułmańkiego szare'a do spoÅ‚eczeÅ„stw
wielokulturowych (stanowisko wobec dialogu międzykulturowego, religijnego i
społecznego) oraz wpływ szare'a na relacje międzyspołeczne.

Ubiór w tradycji islamu

AMINA BELGHOUL

Wykład przybliża ogólne
zasady dotyczące ubioru muzułmanina, wypływające z nakazów religii. Opisane
zostaną poszczególne elementy stroju. Autorka podkreśla jego odrębny charakter
oraz odzwierciedlenie różnic ze względu na płeć oraz tradycje kulturowe.

Islamofobia w Europie

MGR MARTYNA BURY

Celem wystÄ…pienia
będzie przedstawienie zjawiska, które – choć istnieje na Starym Kontynencie od
dawna – dopiero ostatnio zostało określone jako "islamofobia". Niechęć do
muzułmanów we współczesnej Europie często porównuje się do prześladowań Żydów w
okresie międzywojennym. Antysemityzm i islamofobia mają wiele cech wspólnych,
jednakże poważnie traktowane są tylko racje wyznawców judaizmu. Islamofobia nie
jest zjawiskiem dokładnie zdefiniowanym i muzułmanów czeka długa droga, aby
wykazać jego istnienie. W wystąpieniu przedstawione zostaną przyczyny
islamofobii, jej formy (wykluczenie społeczne, dyskryminacja, uprzedzenie,
przemoc) oraz metody walki z tym negatywnym trendem, który niekorzystnie wpływa
na całą społeczność europejską w sferze edukacyjnej, społecznej i ekonomicznej.

Budowanie mostów między
chrześcijaństwem a islamem

MGR MALCOLM CLEGG

W referacie autor
stawia pytania o możliwości i ograniczenia prawdziwego dialogu między obiema
religiami, wskazując jednocześnie na wspólne dla nich wyzwania ze strony
współczesnego, ponowoczesnego świata.

Koło naukowe jako
płaszczyzna integracji międzykulturowej

(na przykładzie KNSP
ETNO)

DR ANNA HARATYK

W referacie ukazana
zostanie możliwość poznawania różnych kultur, ich życia i tradycji oraz
kształtowania postaw tolerancji wobec „inności” przedstawicieli grup etnicznych,
narodowych i wyznaniowych. Przykład koła naukowego ETNO pozwoli zaprezentować
działalność studentów wybiegającą poza obowiązkowe ramy edukacji. Przedstawione
zostanÄ… dotychczasowe sposoby zaznajamiania siÄ™ z obcymi kulturami oraz
możliwości wykorzystania zdobytej wiedzy i doświadczenia w tym zakresie.

Cywilizacja środka -
islam a dialog międzykulturowy


SAMIR ISMAIL


Autor przedstawi islam
jako “religię środka” - zrównoważoną i pozbawioną ekstremizmów. Opisze także
zasady istniejących w jej obrębie więzi społecznych (człowieczeństwo, naród,
rodzina, wspólne interesy, obywatelstwo, miejsce zamieszkania, religia) oraz
podstawowe kryteria dialogu międzykulturowego (poznanie, współżycie,
współpraca). W tym kontekście pokazana zostanie rola muzułmanów i organizacji
muzułmańskich w Polsce (w szczególności Ligi Muzułmańskiej) jako pomostu między
Wschodem a Zachodem.

Przestrzenie otwarte i
zamknięte – ku dialogowi międzykulturowemu


DR KAMILA KAMIŃSKA


Problematyka sensu
przestrzeni staje się szczególnie ważna w kontekście sąsiedztwa, a zatem
spotkania kultur. Wielokulturowy charakter ponowoczesnego miasta stanowi nośnik
szeregu znaczeń. Autorka ukazuje zagadnienie kształtowania przestrzeni jako
urbanistycznego, politycznego i pedagogicznego wyzwania dla programów integracji
mniejszości kulturowych i religijnych.

Ideologia strachu


DR HAYSSAM OBEIDAT


Strategia strachu lub
ideologia strachu stała się orędziem politycznym tzw. Neokonserwatystów (nowi
Republikanie). Ich „guru” ideologicznym jest Leo Strauss, który ostrzegał przed
wzrostem indywidualizmu i liberalizmu, zagrażającym jedności społeczeństwa
amerykańskiego. Jego zdaniem należało przywrócić poczucie więzi wśród
Amerykanów, co mogło zostać dokonane dzięki odniesieniu się do wroga
zewnętrznego. Neokonserwatyści, którzy doszli do władzy w 2000 r. wykreowali
terroryzm jako największego wroga Stanów Zjednoczonych. Najlepiej proces ten
opisał znany politolog amerykański, Benjamin Barber, który podsumował swoją
książkę „Imperium strachu. wojna, terroryzm i demokracja”, stwierdzając, że
największym problemem, przed którym stoi obecnie Ameryka (a w domyśle wszystkie
inne państwa narażone na ataki terrorystyczne) jest przekształcenie się w
imperium strachu, fortecę pełną przerażonych obywateli, gotowych zaakceptować
każde irracjonalne i agresywne poczynania przywódców. Referat będzie poruszał
wspomniane kwestie zarówno w kontekście wewnętrznej, jak i zewnętrznej polityki
USA. Przedstawione zostaną przykłady realizowanej przez nie strategii, zwłaszcza
po atakach z 11 września 2001 r.

Spotkanie z językiem
arabskim oraz kaligrafiÄ… arabskÄ…


DR YOUSEF SH'HADEH,
MAGDALENA KRZAK


W pierwszej części
wykładu przedstawiony zostanie zarys historyczny rozwoju języka arabskiego.
Następnie uczestnicy zajęć będą mogli zadawać pytania na temat tego języka,
dotyczące sposobów nauczania i trudności związanych z jego przyswajaniem sobie
przez Polaków. W drugiej części nastąpi prezentacja różnych typów pisma
arabskiego ze szczególnym podkreśleniem wyjątkowej roli arabeski w sztuce.

O potrzebie wizji
eschatologicznej


ANDRZEJ SOBCZAK


WystÄ…pienie stanowi
próbę krótkiego przedstawienia eschatologicznych wizji religijnych (ze
szczególnym uwzględnieniem chrześcijaństwa i islamu) i niereligijnych w historii
i w nowoczesnym świecie. Autor stawia pytania o to, czy współczesny człowiek
dysponuje wizją czasów ostatnich adekwatną do cywilizacyjnych okoliczności; o
to, gdzie przebiegają granice między tym, co w wizjach tych jest podobne, a co
różne, oraz jaką rolę w odsłanianiu i uwydatnianiu tego, co w nich wspólne mogą
spełniać badacze i edukatorzy międzykulturowi.


Wkład islamu w
cywilizację ogólnoludzką


DR TOMASZ STEFANIUK


PrzejmujÄ…c dorobek
naukowy świata starożytnego, muzułmanie zdecydowali się go zachować i rozwijać.
Rozpoczęto wielki ruch tłumaczeniowy. Rychło sami muzułmanie stali się wielkimi
krzewicielami wiedzy, co trwało mniej więcej do XII-XIV wieku. Następnie ich
dorobek został przekazany rodzącej się potędze europejskiej. Nauczycielami
Europejczyków w wiekach XIII-XIV (bardzo istotnych dla historii nauki) byli
muzułmanie. Trudno powiedzieć, iżby w ogóle istniały tzw. "mroczne wieki" -
skoro w świecie muzułmańskim nauka, technologia i sztuka w tamtym okresie były
na najwyższym światowym poziomie. Szkoły nierzadko przedstawiają nam uproszczony
model historii – w rzeczywistości bez nauki muzułmańskiej nie byłoby
dzisiejszego postępu w bardzo wielu dziedzinach.

Obraz islamu w mediach


DR TOMASZ STEFANIUK


Prawie połowa
Europejczyków (ok. 44%) kojarzy islam z zamachami 11/9 i 7/7 (N.Y. i Londyn). Z
drugiej strony również około połowy Europejczyków twierdzi, że nie wie o islamie
nic. Jest to sytuacja, w której rolę "krzewiciela wiedzy" przejmują media.
Oczywiście media niestety nie przedstawiają głębszych analiz, nie wychodzą poza
szablon. Utrwalają obraz "muzułmańskiego terrorysty" – podczas kiedy czysty,
rzeczywisty islam zabrania i zabijania niewinnych ludzi (co jest wielkim
grzechem), i samobójstwa. Problem polega na tym, że przedstawia się jako islam
działania pewnej wąskiej grupy ekstremistów. Czasami jako "islamskie" czy
"muzułmańskie" określone zostaje coś, co nie jest takim nawet w najmniejszym
stopniu. Czy istnieje jakiekolwiek wyjście z tej sytuacji? Jak powinni odnosić
się do niej i muzułmanie, i nie-muzułmanie?


Islam-Europa jako jedna
cywilizacja


DR MARIUSZ TUROWSKI


Tematem referatu jest
więź między islamem a Europą, rozumianymi jednocześnie jako dwie odmienne grupy
ludzkie, społeczności, kultury i cywilizacje (terminy te są tu stosowane
zamiennie). Bezpośrednią i pośrednią inspiracją dla niniejszych rozważań jest
projekt badań analitycznych i empirycznych Fernanda Braudela, który w połączeniu
z bardziej współczesnymi koncepcjami socjologicznymi, historiograficznymi,
filozoficznymi i antropologicznymi (na przykład Bryana S. Turnera), pozwala
sformułować pięcioczęściową – przedstawioną na końcu wystąpienia – konkluzję,
stanowiąca komentarz do formuły (przedstawianej zwykle jako posępne,
apokaliptyczne proroctwo): „muzułmańska Europa w roku 2050”.