E jako składnik żywności
Pytanie: Na opakowaniach wielu produktów spożywczych pośród składników widnieje litera E wraz z liczbą. Mówi się, że wskazuje to, iż w skład produktu wchodzą substancje pozyskane ze smalcu i kości wieprzowych. Jeśli to prawda, to jak islam ocenia (hukm) takie produkty?
Odpowiedź: Substancje kryjące się za literą E i liczbą, są substancjami dodatkowymi, których ogólna liczba przekracza 350. Substancje te są konserwantami, barwnikami, polepszaczami albo słodzikami. Ze względu na pochodzenie dzielą się na cztery grupy:
1. substancje pochodzenia czysto chemicznego;
2. substancje pochodzenia roślinnego;
3. substancje pochodzenia zwierzęcego;
4. substancje rozcięczone z alkoholem.
Jeśli chodzi o ocenę, są to substancje nie wpływające na dopuszczalność lub zakaz spożycia żywności i napojów. Powód takiej oceny jest następujący. Grupa pierwsza i druga są z natury rzeczy pochodzenia obojętnego (min asl mubah). Ich wykorzystanie nie wiąże się z żadnymi szkodami. Grupa trzecia, to substancje poddane reakcjom chemicznym, tym samym nie są już substancjami zwierzęcymi. Zmianie całkowitej podlegają właściwości takiej substancji, gdy przemienia się w nową czystą substancję. Taka reakcja wpływa i decyduje na ocenę szariacką tej substancji. Choć jej istota jest kalająca, to przemiana w nową substancję wiąże się z nową oceną (Tak jest w wypadku czystego alkoholu i wina, które w wyniku reakcji chemicznych stają się octem. Ocet jest dozwolony do spożycia przez reakcję, w wyniku której powstał. Przestał być oceniany tak, jak substancje wyjściowe: czysty alkohol i wino). Substancje z grupy ostatniej wykorzystywane są najczęściej w barwnikach. Zwykle stosuje się tak małe ilości tych substancji, że stanowią one znikomą część produktu finalnego. A znikoma ilość nie jest brana pod uwagę przy wydawaniu oceny szariackiej.
Każde pożywienie i każdy napój, mimo że zawierają takie składniki, pozostają w kategorii ibaha aslija (od zawsze ich ocena jest indyferentna). Nie ma nic złego w jedzeniu i piciu takich produktów. Nasza religia jest religią łatwą, Allah i Jego Posłaniec zabronili nam przesadnej drobiazgowości (takalluf) .
Tłumaczenie z j.arabskiego: Jarosław Banasiak. Opracowanie i copyright: MSKK
Wyjasnienie:
takalluf - to wg definicji An-Nawawiego: „Czyn lub wypowiedź wymagające wielkiego wysiłku, a nie niosące żadnego wymiernego pożytku w doczesności, ani w wieczności”. Zob. An-Nawawi, op. cit., s. 490. Przyp. tłum. |