Obecność muzułmanina w środowisku niemuzułmańskim

Pytanie: Pragnę, aby uczeni – oby byli wynagrodzeni przez Allaha – dali nam fatwę poruszającą problem pobytu muzułmanina w krajach niemuzułmańskich. Życzę sobie, aby odpowiedź oparta była na dowodzie szariackim (dalil) z Koranu i sunny proroczej oraz wypowiedziach szlachetnych uczonych i - choć po części - szczegółowa. To pytanie dlatego, że żyję obecnie w Brukseli i pragnę poznać hukm szariatu na temat tego problemu.

Odpowiedź: Dyskusje na temat pobytu muzułmanina poza krajami islamu trwają długo i wiele, jak do tej pory, o tym problemie powiedziano. Słyszeliśmy o szkołach (mazahab) podchodzących do tego problemu bardzo surowo. Zobowiązują każdego muzułmanina, który żyje w kraju nieislamskim, aby natychmiast go opuścił. Na dowód swego zdania przytaczają hadis, traktujący o tym problemie, w którym mowa jest o zerwaniu (baraa) z każdym, kto żyje pomiędzy politeistami (muszrikun). Dalej poruszone będzie, do jakiej kategorii (daradża) zalicza się ten hadis i jaki jest jego sens. Takie szkoły krępują wielu muzułmanów.
Problem pobytu muzułmanina poza krajami islamu należy szczegółowo rozważyć i zanalizować (tafsil). Nie ma wątpliwości, że nie dozwolony jest pobyt muzułmanina pośród niemuzułman, bez równoczesnego identyfikowania się z islamem, no chyba że taki muzułmanin jest człowiekiem słabym, nie mogącym się od nich oswobodzić. Całą kwestię trzeba rozważyć biorąc pod uwagę: czy muzułmanin zdolny jest, czy niezdolny, w takim wypadku, do ochrony siebie, swej religii i każdej osoby, za którą jest odpowiedzialny: żony, dzieci, itd. Jeśli przebywa w środowisku, które zagraża jego religii, życiu i rodzinie, koniecznym wydaje się opuszczenie tego środowiska dla środowiska, w którym możliwym jest zachownie religii, życia i rodziny. [...] Allah mówi w Koranie: „Zaprawdę, tych których aniołowie biorą w chwili śmierci, gdy zło czynili sobie, pytają się [anioły] ich: Cóż z wami było? Oni odpowiedzą: Byliśmy słabi i gnębieni na ziemi. Na co anioły oświadczą: Czyż ziemia Allaha nie jest rozległa i przestronna na tyle byście mogli emigrować?! Tacy będą mieli przystań w gehennie. Cóż za paskudny kres! Oprócz słabych i gnębionych (mustadifun): mężczyzn, kobiet i dzieci, nie będących w stanie przysposobić się do emigracji, ani znaleźć właściwą drogę. Jest nadzieja, że takim Allah wybaczy. A Allah jest wybaczającym, darującym grzechy. Kto emigruje dla sprawy Allaha, znajdzie na ziemi wiele dostatecznego miejsca na pobyt...”. Ajat zalicza do grzechu (zulm nafs) akceptację życia w poniżeniu, choć ma się możliwość opuszczenia miejsca poniżenia dla innego kraju, w którym można cieszyć się wolnością, bezpieczeństwem i mieć środki do życia. Ajat wyklucza z groźby eschatologicznej (waid) tylko niezdolnych do emigracji. Hidrzra (emigracja) jest właściwa z islamskiego pktu widzenia wtedy, gdy odbędzie się do środowiska zapewniającego w większym stopniu kultywowanie religii, nawet jest w takim wypadku zalecana (marghub). Islam akceptuje także emigrację z jednego środowiska do innego, w którym pobyt nie staje na przeszkodzie w praktykowaniu religii.
Do tego typu emigracji zalicza się emigracja do Etiopii , która odbyła się za zgodą Posłańca Allaha (pzn), najsłabszych Towarzyszy pochodzących z Mekki. Opuścili oni środowisko niewierne i tyrańskie, przenosząc się do środowiska nieislamskiego, lecz za to sprawiedliwego, dającego im schronienie. Żyli tam pośród ludu chrześcijańskiego, czuli się dobrze będąc wśród nich, zachowywali religię, życie i rodziny. Przebywali w Etiopii do czasu, aż Allah dał siłę Prorokowi i zwycięstwo nad niewiernymi. Wtedy uznali, że państwo islamu okrzepło. Wrócili, ale już z własnej woli, a nie rozkazu Posłańca Allaha (pzn). W związku z tym przykładem, pod uwagę przy problemie pobytu, bierze się możliwość kultywowania i zachowania religii, ochronę własnej osoby przed ciemiężeniem i dokuczaniem. Jeśli pobyt w jakimś kraju sprzyja temu, to nie ma przeszkód, aby pobyt był nawet w kraju nieislamskim. Za wzór służy emigracja do Etiopii. Z kolei, gdy pobyt szkodzi praktykowaniu religii, konieczna staje się emigracja tam, gdzie można zachować religię, życie i rodzinę.
Co się ma hadisu, na który powołują się surowo rozpatrujący ten problem, to relacjonował go Dżarir ibn Abd Allah al-Badżali. Rzekł on: „Wysłał Posłaniec Allaha (pzn) sirija do Chasamitów . Niektórzy z nich, widząc zbliżającą się sirija, próbowali ocalić siebie czyniąc muzułmańskie czołobicia, pomimo tego rozgorzała walka. Poinformowany o całym zajściu został Prorok (pzn). Nakazał wypłacić Chasamitom połowę akl i powiedział: „Zrywam z każdym muzułmaninem, który żyje pośród politeistów”. Towarzysze spytali: Posłańcu Allaha, dlaczego? Posłaniec Allaha (pzn) odparł: „Ich ogniska [miejsca pobytu] muszą być oddalone”. Ten hadis jest nieprawdziwy. Jeśli nawet byłby to hadis prawdziwy (sahih), to powód, dla którego wypowiedział go Prorok, oddaje jego sens. Mianowicie pewni ludzie przyjęli islam, ale ciągle żyli ze swym niewiernym ludem, nie opuścili ich dla kraju islamu. W końcu doszło do konfrontacji ich ludu z muzułmanami. Muzułmanie z tego ludu zostali zabici przez muzułmanów z sirija w walce, bo niczym się od swego ludu nie wyróżniali. Zerwanie (baraa) Proroka należy odczytywać, że jeśli muzułmanie by ich zabili, nie pociągnięto by ich do odpowiedzialności za ich zabójstwo. Ta racja (manaa) nie istnieje dzisiaj i odnoszenie tego hadisu do rzeczywistości współczesnej jest zabronione. Pewni ludzie trzymają się tylko części wspomnianego hadisu, pozostawiając inną część i ignorują powód, dla którego Prorok go wypowiedział, dopuszczając się wielkiego błędu, rzutującego na właściwe zrozumienie.
Prosimy Allaha, aby ukazał nam i naszym braciom w islamie, właściwą drogę i trafną ocenę.



Tłumaczenie z j.arabskiego: Jarosław Banasiak
Opracowanie i copyright: MSKK