Centrum

Europejska Rada Fatwy i Badań Naukowych
(ECFR)
Nazwa Rady i opis funkcji
Europejska Rada Fatwy i Badań Naukowych (ECFR) jest organizacją muzułmańską, wyspecjalizowaną i niezależną. W jej skład wchodzą uczeni muzułmańscy żyjący w Europie oraz uczeni spoza Europy, będący aktywnie związani ze środowiskiem muzułmanów europejskich.

Spotkanie założycielskie
Rada powołana została na spotkaniu założycielskim, które odbyło się w Londynie (21 - 22 Zu al-kida 1417 H.; 29 – 30 marzec 1997 r.). Idea spotkania wyszła z Federacja Organizacji Muzułmańskich w Europie (FIOE). Obecnych było ponad 15 uczonych. Na spotkaniu opracowano wstępnie regulamin działania Rady.

Cele Rady
ECFR dąży do spełnienia następujących celów:
• Zacieśnienie kontaktów między uczonymi działającymi w Europie oraz przybliżenie ich poglądów w ważnych sprawach prawa islamu;
• Wydawanie zbiorowej fatwy zgodnej z prawem islamu, która spełniałyby oczekiwania muzułmanów i pozytywnie wpływała na kontakty ze społeczeństwami europejskimi;
• Publikowanie badań, rozpatrujących z perspektywy religii islamu problemy muzułmanów europejskich w zgodzie z celami islamu i interesami ludzkimi;
• Edukowanie muzułmanów, zwłaszcza młodzieży muzułmańskiej, przez publikowanie fatw mających mocne podstawy dowodowe.

Metody osiągnięcia zamierzonych celów
1. Powoływanie specjalistycznych komisji stałych lub czasowych, złożonych z członków Rady i członków spoza tego gremium, którym powierza się do wykonania zadania spełniające cele Rady;
2. Odwoływania się do autorytatywnych źródeł fiku (wykładni prawa islamu), zwłaszcza do tych odwołujących się do rzetelnych dowodów;
3. Korzystanie z dorobku fatw wydanych przez inne rady i organizacje naukowe;
4. Wywieranie wpływu na ośrodki rządowe w krajach Europy, aby uznano oficjalnie Radę i zasięgano u niego opinii na temat stanowiska islamu w ważnych kwestiach;
5. Organizowanie kursów dokształcających dla uczonych i misjonarzy;
6. Organizowanie sympozjów w celu omówienia interesujących tematów;
7. Publikowanie czasopisma, w którym pojawiałyby się fatwy oraz badania, którymi zajmowałaby się Rada.

Źródła wydawanych fatw i reguły wydawania
Rada, wydając fatwę, odwołuje się do:
• Powszechnie akceptowanych źródeł prawa islamskiego: Koranu, tradycji proroka Muhammada (sunna), zgody społeczności muzułmańskiej (idżma), analogii (kijas);
• Źródeł prawa islamskiego, co do których nie ma jednoznacznej akceptacji: preferencja dobra ludzkiego (istihsan), pożytek ludzki niezdefiniowany w tekstach (maslaha mursala), zagradzanie dróg prowadzących do zła (sadd az-zaria), pierwotny brak odpowiedzialności (istishab), akceptowany zwyczaj (urf), zdanie uczonego spośród Towarzyszy Proroka (mazhab as-sahabi), prawo ksiąg objawionych (szar man kablana). Odwoływanie się do wymienionych wyżej zasad, opiera się na wypracowanych procedurach, zwłaszcza gdy dotyczy zagwarantowania interesu muzułmańskiego.

Proces wydawania fatwy
• Rada korzysta z wielkiego dorobku wykładni prawa islamu (fikh) czterech szkół oraz innych akceptowanych szkół, wybierając to, co ma silne podstawy dowodowe oraz gwarantuje urzeczywistnienie pożytku dla muzułmanów;
• Prezentowanie w fatwach poprawnej argumentacji, powoływanie się na źródła akceptowane, znajomość sytuacji i przestrzeganie zasady ‘ułatwiania życia jednostce i społeczeństwu muzułmańskiemu (tajsir)’;
• Obowiązek zachowania i realizacji celów prawa islamu, m.in. przez unikanie niegodnych sztuczek prawnych (hijal).

Forma wydawania fatwy
Fatwy wydaje się na posiedzeniach Rady: zwyczajnych i nadzwyczajnych. Fatwa reprezentuje opinię Rady, gdy wyraża zdanie wszystkich obecnych na posiedzeniu członków lub 2/3 obecnych członków. Zdanie odmienne członka/członków może być otwarcie wyrażone, na podstawie ustalonych reguł dla zgromadzeń fikhu.
Regulamin Rady przewiduje, że przewodniczący i członkowie nie mogą wydawać osobistych fatw, a następnie opatrzyć je nazwą ECFR, jeśli Rada na wydanie fatwy się nie zgadza. Każdy z członków może wydawać fatwy w swoim imieniu, bez odwoływania się do nazwy ECFR. Członkowie nie mogą wydawać osobistych fatw na oficjalnych papierach Rady.

Członkowstwo w Radzie
Regulamin Rady stanowi, że członek musi spełnić warunki:
• Ukończenie islamskiej szkoły wyższej, lub ukończenie nauki u wybitnych i znanych uczonych, oraz znajomość języka arabskiego;
• Świadectwo żyjących, że przestrzega zasad islamu i ma wzorowy charakter;
• Pobyt w krajach Europy;
• Zdolność łączenia między znajomością prawa islamu a specyfiką sytuacji europejskiej;
• Zgoda bezwzględnej większości członków na przyjęcie do Rady.
Rada może wybrać na członka osobę spoza krajów Europy, a spełniającej wymienione warunki, jeśli bezwzględna większość członków wyrazi zgodę. Liczba członków spoza Europy, nie może przewyższać ¼ liczby członków Rady. Przy wyborze członków Rady przestrzega się, aby byli w nim reprezentanci z najbardziej licznych społeczności muzułmańskich w Europie. Rada musi reprezentować różnorodne szkoły prawne. Propozycja członkowstwa musi być poparta przez trzy listy motywacyjne od znanych uczonych.

Okresowe spotkania członków
Regulamin Rady przewiduje coroczne spotkania zwoływane przez sekretariat. Na spotkaniach omawia się przygotowane wcześniej badania nad problemami nurtującymi społeczność muzułmańską w Europie. Na tych samych spotkaniach rozpatruje się trudniejsze pytania, które wymagają odpowiedzi ze strony Rady. Rada może odwołać się do pomocy specjalistów, przy rozpatrywaniu pytań i problemów; mogą być obecni na spotkaniach bez prawa głosowania.
Do tej pory odbyło się już kilka spotkań ECFR:
Pierwsze: Sarajewo, Bośnia i Hercegowina;
Drugie: Dublin, Irlandia;
Trzecie: Kolonia, Niemcy;
Czwarte i następne: Dublin, Irlandia.

Fatwy wydawane są w języku arabskim. Od samego początku są sukcesywnie tłumaczone na języki europejskie.

Lista członków Rady:
1. Jusuf al.-Karadawi – przewodniczący ECFR;
2. Fajsal Mawlawi – zastępca przewodniczącego ECFR;
3. Husajn Muhammad Halawa – sekretarz generalny ECFR;
4. Ahmad Dżaballah;
5. Ahmad Ali al-Imam;
6. Ismail Kuszufli;
7. Ahmad Kazim ar-Rawi;
8. Unajs Karkah;
9. Raszid al-Ghanuszi;
10. Abd Allah ibn Bih;
11. Abd ar-rahim at-Tawil;
12. Abd Allah ibn Ali Salim;
13. Abd Allah ibn Jusuf al-Dżudaji;
14. Abd al-Madżid an-Nadżdżar;
15. Abd Allah ibn Sulajman al-Mani
16. Abd as-Sattar Abu Ghudda;
17. Udżajl an-Naszami;
18. al-Arabi al-Buszra;
19. Isam al-Baszir;
20. Ali al-Karadagi;
21. Suhajb Hasan;
22. Tahir Mahdi;
23. Mahbub ar-Rahman;
24. Muhammad Taki Uthmani;
25. Muhammad Siddik;
26. Muhammad Ali Salih al-Mansur;
27. Muhammad al-Hawari;
28. Mahmud Mudżahid;
29. Mustafa Ceric;
30. Nihad Abd al-Kuddus Saftasi;
31. Nasir ibn Abd Allah al-Majman;
32. Jusuf Ibram;

Tłumaczenie z j.arabskiego: Jarosław Banasiak
Opracowanie i copyright: MSKK